Przy wiejskiej drodze w Gawłowie stoi betonowy prostopadłościan, który przypomina, że mała architektura sakralna nie musi mieć ludowej estetyki. Kapliczka projektu Głuchowski Studio powstała z prywatnej inicjatywy, a architekt dostał od inwestora wolną rękę.

Mała skala, duże zadanie
Funkcja jest tu prosta i stara jak polski krajobraz: przydrożny punkt modlitwy i zatrzymania. Jej głównym celem jest przyciąganie wzroku przechodniów: w dzień formą, a w nocy efektownym podświetleniem, które sprawia, że obiekt stanowi znaczący punkt na mapie Gawłowa. Funkcja też jest tutaj mocno determinowana przez abstrakcyjną formę figury.

Krzyż, przez który się patrzy
Głuchowski opisuje swój zamysł jako grę kontrastów. Chodziło o zestawienie dwóch elementów: obudowy i wnętrza, zarówno pod względem formy, jak i materiału.
Obudowa to czysty prostopadłościan z czterema krzyżami. Nie zostały one dodane do bryły. Zaprojektowano je jako negatywy, czyli otwory. Krzyż jest tu przede wszystkim brakiem materii, a nie znakiem naklejonym na ścianę. Tradycyjna kapliczka mówi „spójrz, tu jest krzyż“. Ta mówi raczej „spójrz przez krzyż“.
Dzięki temu zabiegowi wnętrze nabiera znaczenia. Stoi w nim figura Matki Boskiej i widzimy ją właśnie przez krzyż. Architekt zwraca uwagę, że w ten sposób zachowuje się relacja między Maryją a Chrystusem. Układ przestrzenny mówi językiem teologii, nie potrzebując do tego ani wyjaśnień, ani dodatkowych symboli.
Najciekawsze jest jednak to, co architekt mówi o samym kontraście. Zewnętrzna struktura jest, zdaniem niego, metaforą. Materiał jest nieregularny pod względem faktury i barwy, ale forma pozostaje prosta. Figura Matki Boskiej jest jego przeciwieństwem: miękka w linii, jednolita, biała i pozbawiona skazy. Surowa, niedoskonała skorupa kryje więc coś idealnego, doskonałego, a ta gra materiałów i form jest właściwym tematem projektu.

Beton z konieczności, z wyboru
Beton nie był pierwszym wyborem. Architekt początkowo chciał wykorzystać piaskowiec, ale ten materiał przerastał możliwości finansowe inwestorów. Ostatecznie padło na beton architektoniczny. Ta zmiana wyszła obiektowi na dobre: surowy, nieregularny w barwie i strukturze materiał dobrze współgra z prostą bryłą i z ideą negatywu. Ale jego wykorzystanie wymaga dużej precyzji - każde przesunięcie szalunku widać gołym okiem.
Kapliczka w Gawłowie
Projekt: Głuchowski Studio
Reazlizacja: 2023
Fot: Tusochaczew.pl
|
|
|
|
Dodaj nas do preferowanych źródeł w Google. Kliknij w link i potwierdź wybór.
Podoba Ci się nasza działalność ? Postaw kawę dla Grupy Sztuka Architektury!
Komentarze