Osiedle Urzeka w Gdańsku

Osiedle Urzeka w Gdańsku Jasieniu zostało zaprojektowane z dużym udziałem zieleni. Tereny pomiędzy budynkami tworzą rozbudowany system ścieżek, nasadzeń, miejsc odpoczynku i przestrzeni rekreacyjnych. Za projekt branży krajobrazowej odpowiada Studio Krajobraz Małgorzaty Sobótki, a za realizację zieleni i jej pielęgnację – Krajobrazownia. Pierwszy etap inwestycji pokazuje, jak roślinność może kształtować charakter przestrzeni pomiędzy współczesną zabudową mieszkaniową.

O czym jest artykuł?

1. Osiedle Urzeka w Gdańsku Jasieniu – zielona inwestycja mieszkaniowa
2. Zielone osiedle w Gdańsku – projekt krajobrazu i naturalistyczne nasadzenia
3. Ścieżki, drzewa i trawy ozdobne – zagospodarowanie przestrzeni między budynkami
4. Zieleń, retencja i bioróżnorodność – ekologiczne rozwiązania na osiedlu Urzeka
5. Dolina Potoku Oruńskiego i przestrzeń rekreacyjna dla mieszkańców

Zielone osiedle w dolinie Potoku Oruńskiego

Urzeka powstaje w rejonie Gdańska Jasienia, w sąsiedztwie doliny Potoku Oruńskiego. Docelowo inwestycja obejmuje 15 budynków mieszkalnych, których proste, modernistyczne bryły tworzą układ kwartałów. Białe i jasnoszare elewacje z czarnymi detalami oraz ceglane wykończenia wybranych fragmentów tworzą spokojne tło dla rozbudowanej zieleni. Roślinność pojawia się również na dachach i elewacjach w formie zielonych dachów oraz pnączy.

Najważniejszym elementem założenia krajobrazowego są jednak przestrzenie pomiędzy budynkami. Projektanci wykorzystali je jako ciąg połączonych ze sobą miejsc o różnym charakterze. Zamiast jednorodnego trawnika pojawiają się rozległe rabaty z trawami, bylinami, krzewami i młodymi drzewami. Roślinność ma zróżnicowaną wysokość i strukturę, dzięki czemu poszczególne fragmenty osiedla są częściowo od siebie oddzielone, ale pozostają częścią jednego układu.

Ścieżki wśród traw, drzew i bylin

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów pierwszego etapu Urzeki jest sieć jasnych, łagodnie prowadzonych ścieżek. Ich przebieg nie tworzy wyłącznie najkrótszych połączeń pomiędzy wejściami do budynków. Trasy meandrują pomiędzy rabatami, prowadząc przez kolejne fragmenty zielonego wnętrza osiedla.

Wzdłuż alejek posadzono liczne drzewa, między innymi brzozy i wierzby, które na etapie rozwoju są stabilizowane drewnianymi konstrukcjami. Pomiędzy nimi znalazły się wysokie trawy ozdobne, paprocie, byliny i niskie krzewy. Szczególnie widoczne są rozległe kępy traw o różnych wysokościach – od niskich, miękkich nasadzeń przy ścieżkach po wysokie trawy tworzące naturalne zasłony pomiędzy budynkami.

Zieleń została uzupełniona jasnymi powierzchniami mineralnymi i pojedynczymi elementami małej architektury. W wybranych miejscach ustawiono proste, zaokrąglone siedziska oraz drewniane leżaki. Niektóre fragmenty ścieżek rozszerzają się, tworząc niewielkie place, na których można zatrzymać się i odpocząć.

Takie zagospodarowanie pozwala wykorzystać przestrzeń pomiędzy budynkami nie tylko jako ciąg komunikacyjny. Staje się ona częścią codziennego użytkowania osiedla – miejscem spacerów, odpoczynku i spotkań. Na terenie pierwszego etapu powstały również place zabaw i małpi gaj, a przy osiedlu znajduje się dolina Potoku Oruńskiego z leśnym molem i platformą widokową.

Bioróżnorodna zieleń i przestrzeń dla mieszkańców

Charakterystyczną cechą założenia jest duży udział roślinności o naturalistycznym charakterze. Zamiast ograniczać kompozycję do kilku gatunków powtarzanych w równych rzędach, zastosowano zróżnicowane nasadzenia tworzące wielowarstwową strukturę. Wysokie trawy sąsiadują z bylinami, paprociami, krzewami i młodymi drzewami.

Taki sposób kształtowania zieleni wpływa również na mikroklimat osiedla. Duża ilość roślinności ogranicza nagrzewanie powierzchni, a ogrody i zbiorniki wodne mogą pełnić funkcje związane z retencją wody opadowej. W przypadku Urzeki było to szczególnie istotne ze względu na konieczność projektowania części zieleni nad podziemnymi halami garażowymi, co wymagało zastosowania odpowiednio dobranych, lekkich warstw podłoża.

Ważnym kontekstem pozostaje również sąsiedztwo doliny Potoku Oruńskiego. Zieleń osiedlowa nie jest więc odizolowanym założeniem, ale częścią większego krajobrazu. Projekt stara się zachować ciągłość pomiędzy roślinnością wewnątrz inwestycji a naturalnym otoczeniem. Obecność drzew, krzewów i licznych bylin sprawia, że przestrzeń zmienia się wraz z porami roku.

Tekst: Krzysztof Sołoducha