Nowe oblicze nabrzeża jeziora Lugano.

Paradiso nad jeziorem Lugano zyskuje nową publiczną promenadę, która zmienia sposób korzystania z nabrzeża. Projekt autorstwa Studio Vulkan Landschaftsarchitektur tworzy wielopoziomową przestrzeń spacerową, łącząc miasto z wodą, wprowadzając nowe punkty widokowe, ogrody oraz rozwiązania wspierające bioróżnorodność. Inwestycja porządkuje rozproszony brzeg jeziora i nadaje mu spójną strukturę.

O czym jest artykuł?

1. Lungolago Paradiso – nowa promenada nad jeziorem Lugano
2. Jak projekt połączył miasto z linią brzegową jeziora?
3. Belwedery, promenady i ogrody – kluczowe elementy realizacji
4. Nowy port i rozwiązania wspierające przyrodę nabrzeża
5. Przestrzeń publiczna, rekreacja i nowa jakość waterfrontu w Paradiso

Lungolago Paradiso – promenada, która przywraca mieszkańcom dostęp do jeziora

Położone na południe od Lugano szwajcarskie Paradiso od lat rozwijało się pomiędzy zboczami Monte San Salvatore a brzegiem jeziora Lugano. Mimo bezpośredniego sąsiedztwa wody kontakt z nią pozostawał jednak ograniczony. Zabudowa miasta powstała na ochronnym nasypie znajdującym się kilka metrów powyżej lustra jeziora, a znaczna część terenów przybrzeżnych pozostawała własnością prywatną. Dodatkowym wyzwaniem były warunki naturalne – zimą linia brzegowa znajduje się w cieniu góry, co wpływa na sposób użytkowania tej części miasta. Projekt nowej promenady Lungolago Paradiso odpowiada na wszystkie te uwarunkowania, tworząc ogólnodostępną przestrzeń prowadzącą mieszkańców i odwiedzających bliżej jeziora. Wielopoziomowa kompozycja porządkuje wcześniej niejednorodny fragment nabrzeża, a jednocześnie pozwala doświadczać relacji z wodą na wiele sposobów – podczas spaceru wzdłuż brzegu, z punktów widokowych, przy samym jeziorze oraz bezpośrednio nad jego taflą.

Dwie promenady, punkty widokowe i ogrody tworzą nową strukturę przestrzeni

Najważniejszym elementem projektu są dwa ciągi piesze poprowadzone na różnych wysokościach. Górna trasa – Passeggiata a monte – biegnie wzdłuż istniejącej drogi, natomiast dolna – Passeggiata a lago – prowadzi bezpośrednio przy wodzie. Jej przebieg został dostosowany do zróżnicowanych warunków przestrzennych. Promenada omija prywatne działki, pozostawia miejsce dla ruchu łodzi, umożliwia korzystanie z kąpielisk oraz tworzy liczne strefy odpoczynku z bezpośrednim dostępem do jeziora. Takie rozwiązanie pozwala budować różnorodne osie widokowe i tworzyć miejsca o odmiennym charakterze. Ważną rolę odgrywa również sekwencja belwederów rozmieszczonych wzdłuż nabrzeża. Nawiązują one do historycznych punktów widokowych znanych z okolic zatoki Lugano, jednak otrzymały współczesną interpretację. Zachowany został istniejący historyczny belweder, który wyznacza początek całego układu. Każdy kolejny punkt otrzymuje własną nazwę oraz niewielki pawilon, dzięki czemu pełni funkcję miejsca spotkań i charakterystycznego elementu orientacyjnego.

Zobacz też: Nowa palmiarnia we Wrocławiu

Przestrzeń publiczna połączona z krajobrazem i rozwiązaniami przyrodniczymi

Pomiędzy obiema promenadami oraz systemem punktów widokowych zaplanowano Ogrody Paradiso. Każdy z nich otrzymał odmienny charakter oraz funkcję użytkową, co zwiększa różnorodność całej przestrzeni publicznej. Kompozycje roślinne wykorzystują gatunki charakterystyczne dla klimatu Ticino, w tym palmy, cedry i inne południowe drzewa, które budują wyrazisty krajobraz na tle nasłonecznionych stoków po przeciwnej stronie jeziora. Wschodni kraniec promenady uzupełnia nowy port, dyskretnie wpisany w całość założenia i podporządkowany kompozycji nabrzeża. Projekt obejmuje również działania wzmacniające walory środowiskowe brzegu. Odpowiednio ukształtowane umocnienia oraz nowe nasadzenia poprawiają warunki przyrodnicze strefy przyjeziornej, jednocześnie integrując rozwiązania techniczne z przestrzenią rekreacyjną. Dzięki temu Lungolago Paradiso staje się nie tylko nową trasą spacerową, ale także wielofunkcyjną przestrzenią publiczną, która na nowo definiuje relację miasta z jeziorem Lugano.

Tekst: Krzysztof Sołoducha