Plac zabaw przy KOM w Miliczu

Przy Kulturalnym Obiekcie Multifunkcyjnym w Miliczu powstała nowa przestrzeń rekreacyjna, która łączy edukację, zabawę i przyrodę. Projekt autorstwa Katarzyny Kobierskiej i Natalii Bańdo wykorzystuje otwarte formy, inspirowane historią dawnej fabryki bombek oraz naturalnym krajobrazem Doliny Baryczy, zachęcając dzieci do samodzielnego odkrywania otoczenia.

O czym jest artykuł?

1. Nowa przestrzeń rekreacyjna przy KOM w Miliczu – założenia projektu
2. Czerwone wstęgi i otwarte konstrukcje – główne elementy placu zabaw
3. Ścieżka edukacyjna i „Kapsuła Czasu” – nauka poprzez doświadczenie
4. Ogrody deszczowe, pagórki i rodzime rośliny – rola natury w projekcie
5. Rewitalizacja dawnej fabryki bombek – jak zmienia się Kulturalny Obiekt Multifunkcyjny w Miliczu

Przestrzeń, która zachęca do odkrywania zamiast narzucać gotowe rozwiązania

Teren otaczający Kulturalny Obiekt Multifunkcyjny w Miliczu przeszedł kompleksową metamorfozę, wzbogacając funkcjonujący od lat zespół zlokalizowany na obszarze dawnej fabryki bombek. Miejsce, które dziś skupia szkołę podstawową, Muzeum Bombki, galerię oraz kawiarnię, zyskało rozbudowaną przestrzeń rekreacyjną przeznaczoną zarówno dla dzieci, jak i pozostałych odwiedzających. Projekt Katarzyny Kobierskiej i Natalii Bańdo rozwija istniejącą tożsamość kompleksu, czerpiąc inspirację z historii zakładu oraz charakterystycznej identyfikacji wizualnej obiektu.

Najbardziej rozpoznawalnym elementem założenia stały się czerwone stalowe wstęgi prowadzone po terenie w formie okręgów i półokręgów. Ich kolor nawiązuje do tradycji produkcji szklanych bombek oraz czerwonych akcentów obecnych już wcześniej w architekturze KOM. Konstrukcje nie pełnią jednej, ściśle określonej funkcji. W zależności od miejsca przypominają drabinki, trzepaki, konstrukcje wspinaczkowe lub stelaże umożliwiające zawieszanie dziecięcych prac. Takie rozwiązanie pozostawia użytkownikom dużą swobodę interpretacji i zachęca do tworzenia własnych scenariuszy zabawy zamiast korzystania wyłącznie z gotowych urządzeń o z góry określonym przeznaczeniu.

Układ przestrzeni uzupełniają półkoliste pergole wyposażone w siedziska. Jedna z nich organizuje strefę edukacyjną z „Kapsułą Czasu” oraz kamiennym torem przeszkód, druga tworzy miejsce odpoczynku z paleniskiem przeznaczone także dla rowerzystów odwiedzających Dolinę Baryczy. Spójną kompozycję wzmacniają stalowe obręcze otaczające wybrane fragmenty zieleni, pojedyncze drzewa i łąki, kierując uwagę odwiedzających na walory przyrodnicze całego założenia.

Edukacja wpisana w krajobraz i architekturę

Istotną częścią projektu jest rozbudowany program edukacyjny prowadzony bezpośrednio w przestrzeni zewnętrznej. Obok rekreacyjnej wstęgi powstała niższa, wijąca się przy ziemi ścieżka edukacyjna prowadząca przez teren obsadzony roślinnością i urozmaicony naturalnymi elementami krajobrazu. Krajobrazowy Szlak KOM składa się z tablic przedstawiających historię miejsca, informacje o lokalnej przyrodzie oraz zagadnienia związane ze zmianami klimatu. Każdej z nich towarzyszą specjalne wzory umożliwiające wykonywanie odbitek, które po zebraniu tworzą sylwetkę milickiego karpia. Zadania przygotowano w taki sposób, aby angażowały dzieci poprzez ruch, obserwację i samodzielne wykonywanie kolejnych etapów ścieżki.

Projekt zakłada, że proces poznawczy odbywa się przede wszystkim poprzez bezpośredni kontakt z otoczeniem. Zamiast tradycyjnych form przekazywania wiedzy wykorzystano elementy krajobrazu, przestrzeń publiczną oraz aktywność fizyczną. Edukacja została powiązana z doświadczeniem miejsca, jego historią i lokalnym środowiskiem przyrodniczym, dzięki czemu użytkownicy poznają teren podczas spaceru i zabawy.

Całość podporządkowano czytelnemu językowi projektowemu, w którym motywy okręgu i czerwonych akcentów przewijają się zarówno w konstrukcjach rekreacyjnych, jak i elementach małej architektury. Dzięki temu poszczególne strefy tworzą spójną kompozycję, zachowując jednocześnie zróżnicowane funkcje i charakter użytkowy.

Zobacz też: Przebudowa Promenady Niemena w Częstochowie

Natura stała się pełnoprawnym elementem placu zabaw

W projekcie równie ważną rolę jak urządzenia rekreacyjne odgrywa ukształtowanie terenu oraz roślinność. Przestrzeń wzbogacono o ogrody deszczowe, misę retencyjną, pagórki ziemne, głazy oraz nasadzenia rodzimych gatunków charakterystycznych dla Doliny Baryczy. Rozwiązania te pełnią jednocześnie funkcje ekologiczne, edukacyjne i rekreacyjne, pozwalając dzieciom obserwować zmienność przyrody oraz korzystać z naturalnych elementów podczas zabawy.

Zamiast tworzyć rozbudowany zestaw typowych urządzeń, projekt wykorzystuje potencjał krajobrazu. Wzniesienia, kamienie czy fragmenty zieleni mogą pełnić wiele różnych funkcji zależnie od pomysłów użytkowników. Takie podejście rozwija sprawność ruchową, pobudza wyobraźnię oraz zachęca do poznawania otoczenia wszystkimi zmysłami. Zastosowane rozwiązania wpisują się również w charakter miejsca, którego historia związana jest z dawną fabryką bombek, a obecna działalność koncentruje się wokół edukacji, kultury i lokalnej społeczności.

Nowa przestrzeń rekreacyjna stanowi kolejny etap rozwoju Kulturalnego Obiektu Multifunkcyjnego. Projekt nie odtwarza dawnych placów zabaw, lecz wykorzystuje ich najbardziej uniwersalne cechy — prostotę konstrukcji, wielofunkcyjność i możliwość swobodnego interpretowania przestrzeni. W połączeniu z bogatą zielenią oraz rozbudowanym programem edukacyjnym powstało miejsce, które integruje historię dawnej manufaktury bombek z potrzebami współczesnych użytkowników i podkreśla znaczenie krajobrazu jako aktywnego elementu procesu uczenia się i rekreacji.

Tekst: Krzysztof Sołoducha