Poprzemysłowy teren w Bydgoszczy zmienia się w otwarte miasto

Na terenie dawnej fabryki Befany w centrum Bydgoszczy powstaje nowy miejski kwartał z zabudową mieszkaniowo-usługową, miejską aleją, zielonymi skwerami oraz bulwarem nad Brdą. Projekt masterplanu opracowany przez pracownię BBGK Architekci zakłada otwartą strukturę urbanistyczną, w której przestrzenie publiczne odgrywają równie istotną rolę jak sama zabudowa. Pierwszy etap inwestycji został już zrealizowany.

O czym jest artykuł?

1. Nowy Port w Bydgoszczy – przemiana terenu dawnej fabryki Befany
2. Układ urbanistyczny: miejska aleja, pasaże i zielone skwery
3. Architektura kwartału i dominanty wysokościowe nad Brdą
4. Rewitalizacja XIX-wiecznych budynków przemysłowych
5. Otwarty fragment miasta zamiast zamkniętego osiedla

Miejska aleja, pasaże i bulwar nad rzeką

Układ urbanistyczny nowego kwartału zaplanowano jako system czterech śródmiejskich bloków zabudowy rozdzielonych czytelną siecią przestrzeni publicznych. Ich osią jest nowa miejska aleja zaprojektowana z szerokimi chodnikami oraz szpalerami drzew, która pełni funkcję lokalnej ulicy handlowej. W parterach budynków przewidziano lokale usługowe, restauracje i kawiarnie, co ma sprzyjać powstawaniu aktywnego życia miejskiego.

Prostopadle do głównej osi kompozycyjnej poprowadzono pieszy pasaż, który prowadzi w stronę rzeki i łączy dwa zielone skwery. Całość domyka nadrzeczny bulwar z przestrzenią rekreacyjną i gastronomią zlokalizowaną zarówno w nowych budynkach, jak i w odrestaurowanych obiektach historycznych. Dzięki temu teren pozostaje dostępny dla mieszkańców całego miasta, a nie jedynie dla użytkowników powstającej zabudowy.

Trzy warstwy zabudowy i wyraźne dominanty wysokościowe

Architekci podzielili strukturę urbanistyczną inwestycji na trzy wyraźne warstwy. Pierwszą z nich stanowią zachowane budynki z XIX wieku – dawne obiekty fabryczne oraz kamienica czynszowa. Zostały one poddane pracom konserwatorskim i włączone w nowy układ funkcjonalny, dzięki czemu zachowują materialne świadectwo przemysłowej historii miejsca.

Drugą warstwę tworzy nowa zabudowa kwartałów o wysokości dopasowanej do skali historycznej zabudowy śródmiejskiej Bydgoszczy. Budynki wyznaczają pierzeje ulic i placów, budując czytelną strukturę miejską. Trzeci element kompozycji stanowią cztery dominanty wysokościowe w formie 36-metrowych punktowców usytuowanych wewnątrz działki i skierowanych w stronę rzeki. W pierwszym etapie inwestycji zrealizowano dwa z nich, które już teraz zaznaczają się w panoramie tej części miasta.

Zobacz też: Ogrody Towarowa w Warszawie z pozwoleniem na realizację

Od fabryki Befany do nowego fragmentu śródmieścia

Historia miejsca sięga drugiej połowy XIX wieku, gdy w rejonie dzisiejszych ulic Marcinkowskiego i Obrońców Bydgoszczy powstał zakład produkcyjny, z czasem rozwinięty w fabrykę specjalizującą się w produkcji okrętowej. Fragment ulicy Marcinkowskiego funkcjonował wówczas pod nazwą „Nad Portem”, co bezpośrednio odnosiło się do przemysłowego charakteru tej części miasta.

W kolejnych dekadach zakład zmieniał właścicieli oraz profil działalności, jednak jego obecność przez długi czas definiowała tożsamość okolicy. Po zakończeniu działalności fabrycznej teren przez wiele lat pozostawał niewykorzystany, a w pewnym momencie rozważano budowę dużego centrum handlowego. Ostatecznie zdecydowano się jednak na rozwiązanie urbanistyczne o znacznie szerszym znaczeniu dla miasta – stworzenie otwartego, wielofunkcyjnego kwartału, który łączy historyczną tkankę śródmieścia z nadrzecznymi przestrzeniami Brdy i przywraca temu miejscu miejską aktywność.

Tekst: Natalia Szymonowska