Grodzisk Mazowiecki zbuduje sztuczne jezioro

Gmina Grodzisk Mazowiecki pozyskała 159 mln zł dofinansowania z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na realizację zbiornika wodnego w Chlebni. Inwestycja o powierzchni około 48 hektarów, z lustrem wody liczącym 36 hektarów, połączy funkcje retencyjne, środowiskowe i rekreacyjne, stając się jednym z największych przedsięwzięć hydrotechnicznych ostatnich lat na Mazowszu.

O czym jest artykuł?

1. Zbiornik wodny w Chlebni – skala inwestycji i lokalizacja
2. Rekordowe dofinansowanie 159 mln zł i źródła finansowania projektu
3. Retencja wody i regulacja rzeki Mrownej jako odpowiedź na suszę
4. Rozwiązania przyrodnicze: wyspa dla ptaków i wsparcie ekosystemów
5. Funkcje rekreacyjne zbiornika: plaże, kąpielisko i przystań jachtowa

Retencja wody jako infrastruktura przyszłości

Projekt zbiornika wodnego w Chlebni powstał w odpowiedzi na realne i narastające wyzwania związane z deficytem wody, nasilającymi się okresami suszy oraz dynamiczną urbanizacją gminy Grodzisk Mazowiecki, do której co roku przybywa około tysiąca nowych mieszkańców. Kluczowym celem inwestycji jest poprawa lokalnej i regionalnej retencji poprzez zatrzymywanie wód opadowych w miejscu ich występowania i stopniowe ich uwalnianie w okresach niedoboru. Planowany akwen, o powierzchni lustra wody wynoszącej około 359 tys. m², będzie pełnił funkcję rezerwuaru wspierającego zasilanie rzeki Mrownej podczas niżówek oraz stabilizującego bilans wodny na terenach rolniczych. Skala zbiornika, piętnastokrotnie przewyższająca powierzchnię Stawów Walczewskiego, nadaje przedsięwzięciu znaczenie strategiczne nie tylko dla gminy, lecz także dla całego województwa. Projekt wpisuje się w założenia krajowego programu gospodarowania zasobami wodnymi, którego celem jest odbudowa zdolności retencyjnych po dekadach zaniedbań w tym obszarze.

Wieloletni proces przygotowawczy i zaplecze formalne

Realizacja inwestycji została poprzedzona wieloletnimi, kompleksowymi przygotowaniami, obejmującymi zarówno działania planistyczne, jak i formalno-prawne. Gmina nabyła blisko 50 hektarów gruntów, prowadziła rozmowy z mieszkańcami i właścicielami działek oraz wykonała szczegółowe analizy środowiskowe i hydrologiczne. Pod koniec 2023 roku Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wydała pozytywną opinię dla projektu, potwierdzając zasadność przyjętych rozwiązań w kontekście ochrony przyrody. Kolejnym krokiem było zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę przez Wojewodę Mazowieckiego w styczniu 2025 roku, co – według opinii służb wojewody – stanowiło decyzję bez precedensu w skali regionu. Szacowany koszt całego przedsięwzięcia wynosi około 201 mln zł, z czego dofinansowanie pokryje blisko 80 proc. wydatków. Zgodnie z warunkami finansowania inwestycja musi zostać zrealizowana do listopada 2029 roku, a pozyskanie środków oznacza wejście projektu w fazę przygotowań do robót budowlanych i ogłoszenie przetargu na wykonawcę.

Zobacz też: Sky Bike w Muszynie: podniebne rowery

Bioróżnorodność i rekreacja w jednym układzie przestrzennym

Równolegle z funkcją hydrologiczną projekt zakłada wyraźnie zarysowany wymiar przyrodniczy i społeczny. W czaszy zbiornika zaplanowano wyspę przeznaczoną dla ptaków wodnych, która ma stać się nowym miejscem bytowania ornitofauny i elementem wspierającym lokalne ekosystemy. Warunki hydrologiczne akwenu mają również sprzyjać rozwojowi populacji ryb oraz tworzeniu stabilnych siedlisk wodnych i przybrzeżnych. Przestrzeń wokół zbiornika uzupełnią ścieżki ekologiczne i rowerowe, projektowane z myślą o udostępnieniu terenu mieszkańcom oraz prowadzeniu działań edukacyjnych dotyczących znaczenia retencji i ochrony zasobów wodnych. Zbiornik zostanie podzielony groblą na dwie strefy funkcjonalne: rekreacyjną, obejmującą plaże i kąpielisko, oraz portową, zlokalizowaną w południowo-wschodniej części akwenu, gdzie powstanie przystań jachtowa na 52 miejsca cumownicze oraz drewniane molo. Tak zaplanowany układ pozwala połączyć potrzeby środowiskowe z rosnącym zapotrzebowaniem na wysokiej jakości przestrzenie wypoczynkowe, czyniąc zbiornik w Chlebni inwestycją o trwałym znaczeniu dla regionu.

Tekst: Krzysztof Sołoducha