Rewitalizacja Parku im. Szafera w Rzeszowie

Park im. Szafera, położony na terenie osiedla Słocina w Rzeszowie, stanowi cenny element dziedzictwa urbanistycznego miasta. Jego powstanie związane jest z historycznym założeniem dworskim, które na przestrzeni dekad utraciło spójność kompozycyjną i funkcjonalną. Wobec rosnących oczekiwań społecznych dotyczących jakości terenów zieleni, podjęto decyzję o kompleksowej rewitalizacji parku, współfinansowanej ze środków unijnych w ramach programu Interreg NEXT Polska – Ukraina 2021–2027. Projekt opracowano z uwzględnieniem trzech kluczowych celów: przywrócenia walorów krajobrazowych, nadania przestrzeni funkcji społecznej oraz wprowadzenia komponentu edukacyjnego.

Realizacja przedsięwzięcia wiąże się z koniecznością pogodzenia wartości przyrodniczych z potrzebami mieszkańców. Park, o powierzchni kilku hektarów, ma stać się miejscem codziennego wypoczynku, a jednocześnie zachować swoją tożsamość kulturową. Zadanie to wymagało precyzyjnego podejścia do projektowania układu ścieżek, dobór gatunków roślinnych odpornych na miejskie warunki oraz starannego opracowania elementów małej architektury, które nie będą ingerować w historyczny charakter założenia.

Rozwiązania projektowe w Parku im. Szafera w Rzeszowie

W ramach rewitalizacji zaplanowano nasadzenia ponad 3500 roślin, w tym drzew takich jak graby, kasztanowce i jesiony oraz szerokiego wachlarza krzewów i bylin – azalii, bzów, hortensji i kalin. Wybór gatunków oparto na analizie siedliskowej oraz założeniu wprowadzenia zróżnicowanej, wielopiętrowej struktury zieleni, wspierającej lokalną bioróżnorodność. Nowe nasadzenia mają również podkreślić kompozycyjne osie historycznego parku, wprowadzając subtelne ramy widokowe.

Integralną część Parku im. Szafera stanowią nowe alejki, wytyczone na podstawie dawnych traktów spacerowych. Nawierzchnie wykonano z materiałów przepuszczalnych, co sprzyja retencji wód opadowych i ogranicza efekt miejskiej wyspy ciepła. Oświetlenie parkowe zaprojektowano z myślą o minimalizacji zanieczyszczenia światłem – oprawy emitujące ciepłe światło skierowane są w dół, co zapewnia bezpieczeństwo użytkowników i nie zakłóca nocnej aktywności fauny.

Zobacz też: Rewitalizacja Parku Gądowskiego we Wrocławiu

Nowe elementy małej architektury – ławki, kosze, stojaki rowerowe oraz tablice edukacyjne – wykonano z materiałów trwałych i łatwych w utrzymaniu. Ich stylistyka nawiązuje do klasycznych wzorców, dyskretnie wpisując się w przestrzeń parku. Ważnym aspektem jest również nowa aranżacja zbiornika wodnego, wzbogaconego o system fontann oraz mostki umożliwiające obserwację fauny i flory wodnej.

Funkcje społeczne i edukacyjne

Jednym z kluczowych elementów rewitalizacji Parku im. Szafera jest przywrócenie mu funkcji społecznej. Nowo zaprojektowany plac zabaw z drewnianymi urządzeniami i strefą edukacyjną promującą wiedzę o ekologii został usytuowany w sposób umożliwiający integrację dzieci i opiekunów z różnych grup wiekowych. Konstrukcje wykorzystują naturalne materiały, co sprzyja sensorycznym doświadczeniom najmłodszych użytkowników.

W sąsiedztwie placu zabaw powstała nowoczesna siłownia plenerowa, której urządzenia dostosowano do potrzeb osób w różnym wieku i o różnych poziomach sprawności fizycznej. Przestrzeń ta sprzyja budowaniu więzi społecznych oraz promowaniu zdrowego stylu życia. W celu zapewnienia komfortu użytkowników przewidziano także budowę toalety publicznej, łatwo dostępnej z głównych ciągów komunikacyjnych parku.